Nét độc đáo trang phục truyền thống của người Dao Thanh Y tại xã Quảng La

Spread the love

Giữa bức tranh văn hóa đa sắc màu của vùng đất Hoành Bồ cũ (nay thuộc xã Quảng La, thành phố Quảng Ninh), trang phục truyền thống của người Dao Thanh Y tại xã Quảng La nổi bật với vẻ đẹp thanh lịch, kín đáo nhưng không kém phần rực rỡ nhờ nghệ thuật phối màu và đính bạc tinh xảo, mang những dấu ấn bản địa rất riêng không thể trộn lẫn với đồng bào Dao Thanh Y ở các vùng miền khác.

Trang phục truyền thống của người Dao Thanh Y

1. Dấu ấn nhận diện riêng của trang phục Dao Thanh Y Quảng La

Khác với sắc phục của người Dao Thanh Phán (thường đội mũ hộp cao đỏ rực và thêu kín gấu quần) hay người Dao Thanh Y ở một số địa bàn khác (thường thiên về các mảng thêu chữ thập dày đặc trên thân áo hoặc đội khăn vuông lớn), trang phục của đồng bào Dao Thanh Y ở xã Quảng La (gắn liền với không gian văn hóa Lễ hội làng Bằng Cả) mang một cấu trúc thẩm mỹ hài hòa, gọn gàng và thanh thoát:

  • Sự phối hợp màu sắc: Lấy nền vải chàm đen tuyền làm chủ đạo để làm nổi bật các điểm nhấn màu đỏ tươi, xanh dương (xanh coban) và sắc trắng bạc lấp lánh.
  • Tỷ lệ mảng màu tinh tế: Các họa tiết thêu không dàn trải toàn bộ thân áo mà tập trung có chủ đích vào phần mũ đội đầu, yếm ngực, cửa tay áo và dải thắt lưng, tạo nên sự cân đối, trang nhã cho người mặc.

2. Trang phục truyền thống của phụ nữ Dao Thanh Y Quảng La

Phụ nữ Dao Thanh Y trong trang phục truyền thống

Bộ y phục của người phụ nữ Dao Thanh Y tại Quảng La được chế tác hoàn toàn thủ công, thể hiện sự khéo léo và gu thẩm mỹ tinh tế qua từng chi tiết cấu thành:

  • Mũ đội đầu (Mũ gắn đồng xu bạc): Đây là điểm nhấn đặc trưng nhất giúp nhận diện phụ nữ Dao Thanh Y Quảng La. Chiếc mũ hình tròn ôm sát đỉnh đầu, được bọc vải thêu hoa văn hình học màu đỏ trên nền trắng/đen, phía trước và xung quanh vành mũ đính các hàng đồng xu bạc trắng xếp đều đặn, kết hợp cùng dải khăn hoặc tua rua đỏ rủ nhẹ phía sau gáy.
  • Áo dài chàm đen: Áo được may dáng dài qua đầu gối, xẻ tà hai bên, thiết kế cổ tròn hoặc cổ vát nhẹ. Điểm nhấn thị giác độc đáo nhất trên thân áo nằm ở ống tay áo: phần cổ tay và khuỷu tay được phối nối hai khoang vải màu xanh dương (xanh coban) và đỏ tươi rất nổi bật trên nền áo đen. Dọc theo đường viền tà áo và gấu áo được thêu viền chỉ đỏ và các họa tiết nhỏ tinh tế.
  • Yếm ngực và trang sức bạc: Bên trong cổ áo để lộ chiếc yếm ngực thêu hoa văn hình học đỏ rực trên nền vải trắng, phía trên đính một miếng bạc tròn lớn ở chính giữa. Kết hợp với đó là nhiều vòng kiềng bạc đeo cổ và các dây chuỗi trang trí rủ xuống trước ngực, tạo âm thanh vui tai và vẻ đẹp sang trọng.
  • Thắt lưng và quần dài: Phụ nữ mặc quần dài ống suông màu chàm đen. Vòng eo được thắt chặt bằng dải thắt lưng dệt hoa văn tinh xảo, nổi bật với chùm tua rua sợi chỉ đỏ dài buông rủ thướt tha từ thắt lưng xuống gần gấu áo, tôn lên dáng vẻ uyển chuyển khi bước đi hay khi thực hiện các điệu múa truyền thống.
Trang phục truyền thống được phụ nữ Dao Thanh Y chế tác thủ công khéo léo

3. Trang phục truyền thống của nam giới Dao Thanh Y

Nếu trang phục nữ giới rực rỡ và cầu kỳ thì trang phục nam giới Dao Thanh Y ở Quảng La lại toát lên vẻ nam tính, chững chạc và khỏe khoắn:

  • Áo và quần: Nam giới mặc áo ngắn hoặc áo dài chàm đen cài khuy vải truyền thống, kết hợp với quần dài ống đứng màu chàm đồng bộ. Trên phần ngực áo, nẹp áo và gấu áo được thêu viền các đường chỉ trắng hoặc hoa văn hình học nhỏ gọn, tinh tế.
  • Khăn/Mũ đội đầu: Nam giới thường đội mũ nồi vải đen (mũ bê-rê) hoặc khăn chàm quấn gọn gàng trên đầu, phù hợp với sinh hoạt lao động miền sơn cước.
Trang phục truyền thống của các bé trai Dao Thanh Y tại xã Quảng La

4. Trang phục trong nghi lễ Cưới hỏi và Lễ Cấp sắc

Trong những sự kiện trọng đại nhất của vòng đời người, trang phục của đồng bào Dao Thanh Y Quảng La được nâng tầm thành những bộ lễ phục mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc:

  • Trang phục Cưới hỏi:
  • Trong ngày trọng đại, cô dâu và chú rể đều diện những bộ trang phục mới và đẹp nhất được chuẩn bị công phu.
  • Cô dâu đội chiếc mũ gắn bạc lộng lẫy, mặc áo dài chàm phối tay xanh – đỏ, đeo nhiều vòng kiềng bạc sáng bóng. Đặc biệt, trên vai và trước ngực cô dâu (cùng chú rể) thường đeo những chiếc khăn vuông thêu hoa văn hình học tỉ mỉ trên nền vải trắng với chùm tua rua chỉ màu cam/đỏ rực rỡ. Đây là những tín vật thiêng liêng tượng trưng cho sự gắn kết lứa đôi, lời chúc phúc sung túc và sự khéo léo của người con gái khi về nhà chồng.
  • Chú rể mặc áo dài chàm truyền thống có thêu hoa văn viền cổ và ngực áo, đeo vòng bạc và khăn thêu đồng điệu cùng cô dâu, tạo nên sự hòa hợp trang trọng trong nghi lễ gia tiên.
Trang phục cô dâu, chú rể trong ngày cưới
  • Trang phục trong Lễ Cấp sắc
  • Lễ Cấp sắc là nghi lễ trưởng thành thiêng liêng bậc nhất của người đàn ông Dao Thanh Y. Trong buổi lễ, người thụ lễ (cả thanh thiếu niên lẫn người lớn tuổi) khoác lên mình chiếc áo thụng dài màu đỏ tươi rực rỡ, ngang hông thắt dải dây lưng vải dệt hoa văn.
  • Trên đầu người thụ lễ đội mũ vải đen kết hợp cùng khăn vấn đầu màu trắng/đỏ (tùy theo bậc cấp sắc và vai vế trong nghi lễ), tay cầm sớ tấu. Sắc đỏ của chiếc áo lễ không chỉ biểu trưng cho sự tôn nghiêm, quyền năng tâm linh mà còn đánh dấu bước ngoặt người đàn ông chính thức được tổ tiên công nhận, được ban pháp danh và có tư cách gánh vác trọng trách với gia đình, dòng họ.
Trang phục trong Lễ Cấp sắc

Bài viết: Nguyễn Toan

Hãy bình luận đầu tiên

Để lại một phản hồi

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiện thị công khai.


*