Lễ hội đình Lục Nà ở xã Lục Hồn thành phố Quảng Ninh: nét đẹp tín ngưỡng thờ Thành hoàng và âm vang Then- Tính nơi vùng cao

Spread the love

Được tổ chức trang trọng vào ngày 16 và 17 tháng Giêng âm lịch hằng năm tại xã Lục Hồn, thành phố Quảng Ninh, Lễ hội đình Lục Nà là di tích lịch sử – văn hóa tâm linh quan trọng bậc nhất của đồng bào dân tộc Tày vùng biên giới. Lễ hội không chỉ là dịp tri ân công đức của vị tướng quân triều Trần có công với nước, với dân, mà còn là không gian văn hóa sống động thắt chặt tình đoàn kết cộng đồng và lan tỏa sức sống di sản nơi miền biên viễn.

Đình Lục Nà là trung tâm sinh hoạt văn hóa tâm linh và tín ngưỡng quan trọng của đồng bào dân tộc Tày tại vùng cao Quảng Ninh.

I. Lịch sử di tích đình Lục Nà và tín ngưỡng Thành hoàng

Đình Lục Nà được xây dựng từ thời Hậu Lê, tọa lạc tại thôn Bản Cáu, xã Lục Hồn, thành phố Quảng Ninh. Đây là nơi thờ Thần Hoàng Cần – anh hùng người Tày đã có công đánh đuổi giặc phương Bắc để bảo vệ lãnh thổ và Nhân dân Bình Liêu. Nơi đây cũng đã ghi mốc son lịch sử, vào ngày 20 tháng 11 năm 1945, một cuộc mít tinh lớn của đồng bào các dân tộc huyện Bình Liêu đã diễn ra tại sân Đình và tuyên bố thành lập Chính quyền cách mạng lâm thời huyện Bình Liêu.

Năm 2005, Đình Lục Nà đã được UBND tỉnh Quảng Ninh (nay là UBND thành phố Quảng Ninh) công nhận là di tích lịch sử văn hoá cấp tỉnh. Lễ hội đình Lục Nà được tổ chức vào ngày 16 và 17 tháng Riêng âm lịch hàng năm tại thôn Bản Cáu, xã Lục Hồn với nhiều hoạt động, thu hút đông đảo khách trong và ngoài nước tham gia.

  • Nhân vật được phụng thờ: Đình thờ bản cảnh Thành hoàng Hoàng Cần – vị tướng quân tài ba thời Trần đã có công lớn trong việc đánh đuổi giặc ngoại xâm, bảo vệ bình yên cho vùng biên cương Đông Bắc.
  • Công lao to lớn: Không chỉ là dũng tướng giữ nước, ngài còn là người hướng dẫn nhân dân khai sơn phá thạch, trồng lúa nước và mở mang xóm làng. Hằng năm, lễ hội được tổ chức nhằm thành kính tri ân công ơn sâu dày của Ngài đối với quê hương.

Cổng tam quan và kiến trúc ngoài của đình Lục Nà hướng về vùng biên cương Tổ quốc.

II. Nghi thức tế lễ cổ truyền linh thiêng

Vào sáng sớm ngày 16 tháng Giêng, phần lễ được mở màn với các nghi thức trang nghiêm:

  • Lễ rước kiệu: đoàn rước kiệu xuất phát từ sân đình, đi một vòng quanh thôn Bản Cáu sau đó quay lại sân đình. Đi trong tiếng chiêng, tiếng trống rộn ràng cùng sự thành kính của người dân và du khách thập phương.
  • Lễ Tế thần:  Do các bậc lão niên uy tín trong làng thực hiện. Mâm cỗ dâng Thành Hoàng bao gồm đầu lợn, gà, xôi nếp và các sản vật tại địa phương (hoa quả, nông sản…). Lời tế gồm báo cáo với Thành Hoàng về 1 năm vừa qua, và cầu mong năm mới mọi người luôn bình an, mưa thuận gió hòa, mọi người đều no ấm.
  • Dâng lễ: Mỗi thôn, bản, bà con Nhân dân và các đơn vị trên địa bàn, các xã lân cận dâng lễ tế Thành Hoàng cầu mong một năm bình an suôn sẻ. Lễ thường gồm: xôi nếp, gà, thịt lợn và các sản vật đặc trừng của từng địa phương. Sau khi hạ lễ, các đơn vị thụ lộc tại sân đình và trò chuyện, chia sẻ về một năm đã qua cùng những mục tiêu của năm tới.
Nghi thức rước kiệu và tế thần diễn ra trang nghiêm, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách tham gia.

III. Âm vang tiếng đàn Tính và điệu hát Then

Bên cạnh nghi lễ truyền thống, không gian diễn xướng hát Then và đàn Tính (di sản đã được UNESCO vinh danh) là linh hồn không thể tách rời của lễ hội. Trong trang phục chàm cổ kính, các nghệ nhân người Tày ôm đàn Tính gảy lên những giai điệu ngũ âm mượt mà, hòa quyện cùng tiếng xóc nhạc đồng vang vọng. Âm điệu lúc tha thiết, lúc linh thiêng không chỉ phục vụ nghi cúng dâng thần linh mà còn là món ăn tinh thần vô giá, bồi đắp tâm hồn và gắn kết cộng đồng trong những ngày đầu xuân năm mới.

Tiếng đàn Tính, hát Then ngân vang tại lễ hội là nhịp cầu kết nối tâm linh và văn hóa truyền thống của người Tày.

IV. Phần hội phong phú, đậm đà sắc màu dân gian

Sau phần lễ uy nghiêm, phần hội diễn ra vô cùng sôi động với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và trò chơi dân gian hấp dẫn:

Hội thi văn nghệ Đình Lục Nà: mỗi thôn, bản trên địa bàn chọn 2-3 tiết mục văn nghệ dự thi để biểu diễn vào tối ngày 15 tháng Riêng âm lịch, chủ đề về tình yêu quê hương đất nước, Đảng, xây dựng đời sống văn hóa tiến bộ…( thường tổ chức cách, tùy vào tình hình thực tế)

  • Liên hoan hát Then – đàn Tính: Quy tụ các CLB, nghệ nhân và giao lưu mở rộng với các đoàn nghệ thuật từ các vùng lân cận như Lạng Sơn, Cao Bằng.
  • Thi đấu thể thao & trò chơi dân gian: Đẩy gậy, ném còn, kéo co, bắn nỏ, đánh quay, nhảy bao bố, đi cà kheo, bóng đá nam, nữ…
  • Giải võ thuật truyền thống: Giải vô địch võ thuật cổ truyền mở rộng nhằm tôn vinh tinh thần thượng võ của đồng bào vùng cao.
  • Các hoạt động đặc sắc khác: Chọi chim họa mi, thi chào mào hót đấu, giải bóng đá cúp đình Lục Nà cùng các gian hàng trưng bày sản phẩm OCOP và nông sản đặc trưng của Lục Hồn và các địa phương khác trên địa bàn Thành phố Quảng Ninh.

V. Vai trò kết nối cộng đồng và bảo tồn di sản

  • Gắn kết cộng đồng: Lễ hội đình Lục Nà là nhịp cầu thắt chặt tình đoàn kết giữa các dân tộc anh em trên địa bàn xã Lục Hồn và vùng cao Quảng Ninh (Tày, Dao, Sán Chỉ…); là điểm hẹn văn hóa thu hút du khách thập phương đến khám phá.
  • Bảo tồn di sản: Việc duy trì tổ chức lễ hội gắn với phát triển du lịch văn hóa tạo sinh kế bền vững cho người dân. Cộng đồng – đặc biệt là các bô lão, nghệ nhân – chính là chủ thể trực tiếp trao truyền ngọn lửa yêu nước, tự hào dân tộc và giữ gìn “hồn cốt” di tích không bị mai một trước dòng thời gian.
Học sinh trải nghiệm tìm hiểu văn hoá về đình Lục Nà

Hãy bình luận đầu tiên

Để lại một phản hồi

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiện thị công khai.


*