Độc đáo trang phục truyền thống của người Dao Thanh Y tại Hải Hà và Ba Chẽ thành phố Quảng Ninh

Spread the love

Trong kho tàng di sản văn hóa các dân tộc thiểu số tại Quảng Ninh, trang phục truyền thống của đồng bào Dao Thanh Y tại các huyện Hải Hà và Ba Chẽ nổi bật với nét đẹp kín đáo, tinh tế và đậm bản sắc riêng. Quan sát từ những hình ảnh sinh hoạt văn hóa và nghi lễ thực tế của đồng bào, bộ trang phục của người Dao Thanh Y không chỉ là y phục che thân mà còn là biểu tượng văn hóa được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

1. Tổng Quan Về Trang Phục Truyền Thống Người Dao Thanh Y

Khác với sắc đỏ rực rỡ mang tính biểu trưng cao của nhóm Dao Thanh Phán, trang phục thường ngày và lễ phục của phụ nữ Dao Thanh Y gắn liền với nền vải chàm đen truyền thống, kết hợp cùng các dải hoa văn thêu tỉ mỉ ở phần yếm, cổ áo và các phụ kiện tua rua nhiều màu sắc.

  • Chất liệu: Vải chàm tự nhiên dệt dày dặn, bền chắc, giúp người mặc chống chọi với thời tiết vùng núi cao và thuận tiện khi lao động nương rẫy.
  • Màu sắc chủ đạo: Sắc chàm đen (hoặc xanh đen đậm) làm nền tảng, được điểm xuyết bởi màu trắng của áo yếm/cổ áo và các dải tua rua sặc sỡ (hồng, tím, xanh lá, vàng).
Học sinh trường PTDT Nội trú THCS và THPT thành phố Quảng Ninh trong trang phục truyền thống Dao Thanh Y

2. Chi tiết trang phục nữ giới

Bộ trang phục của phụ nữ Dao Thanh Y Hải Hà và Ba Chẽ khi diện trong các dịp lễ tết, nghi lễ quan trọng thể hiện sự cầu kỳ và khéo léo qua từng bộ phận:

  • Khăn đội đầu và vấn tóc: Phụ nữ thường búi tóc gọn gàng, vấn tóc phối hợp với các dải chỉ màu hồng, tím quấn nhiều vòng quanh đầu tạo thành phom dáng vững chãi, trang nghiêm. Bên cạnh đó , khăn đội đầu có màu trắng với các chi tiết thêu chỉ đỏ , phía sau đầu và hai bên thường rủ xuống các dải tua rua hoặc dây cườm lấp lánh.
  • Áo dài và yếm: Phụ nữ mặc áo dài chàm đen xẻ tà hai bên. Bên trong kết hợp với áo yếm trắng hoặc yếm thêu hoa văn tinh xảo ở phần cổ và ngực. Các dải tua rua, dây cườm nhiều tầng được đeo trước ngực tạo điểm nhấn sinh động, bắt mắt.
  • Quần ngắn: Quần ngắn ống rộng màu chàm đen, thiết kế cạp chun hoặc dây rút gọn gàng, giúp người mặc dễ dàng di chuyển trong các nghi lễ hoặc sinh hoạt cộng đồng. Đặc biệt, phần gấu quần được trang trí bằng những dải vải màu xanh thêu kín, tạo điểm nhấn nổi bật trên nền vải chàm đen, góp phần làm tăng nét độc đáo và hài hòa cho trang phục truyền thống.
Trang phục nữ giới
  • Thắt lưng: Dải thắt lưng vải thổ cẩm hoặc dây màu rực rỡ thắt gọn quanh eo, giúp định hình phom dáng áo dài và giữ cố định các dải tua rua buông thả duyên dáng ở hai bên hông.

3. Chi tiết trang phục nam giới

Trang phục của nam giới người Dao Thanh Y mang phong cách tối giản, khỏe khoắn nhưng vẫn đảm bảo sự trang trọng,lịch sự trong các sự kiện lớn của gia đình và dòng họ:

  • Áo và Quần: Trong sinh hoạt thường ngày, trang phục nam giới người Dao Thanh Y mang nét đẹp đơn giản, gọn gàng và thuận tiện. Áo thường là áo cánh hoặc áo dài màu chàm, nâu, có thiết kế xẻ ngực, cài năm cúc và ít hoa văn trang trí. Kết hợp với áo là quần dài ống rộng màu đen, phần cạp được thiết kế bằng chun hoặc dây buộc, tạo sự thoải mái khi lao động và di chuyển, đặc biệt là trong địa hình đồi núi. Về kiểu tóc, nam giới thường búi tóc và quấn khăn chàm hoặc đội khăn tối màu đơn giản. Trang phục thường được kết hợp với giày vải hoặc dép, phù hợp với các hoạt động sinh hoạt hằng ngày. Nam giới trong các dịp lễ quan trọng thường mặc áo sơ mi kết hợp áo vest hiện đại hoặc áo dài truyền thống tối màu, đi kèm quần ống rộng thoải mái.
  • Phụ kiện đội đầu: Điểm rất đặc trưng của nam giới người Dao Thanh Y trong các nghi lễ là việc đội mũ cứng (mũ cối xanh) kết hợp quấn khăn hoặc trang phục truyền thống tùy theo nghi thức, tạo nên nét giao hòa độc đáo giữa truyền thống và đời sống đương đại.
Trang phục nam giới

4. Trang phục trong nghi lễ cưới hỏi và Lễ Cấp sắc

  • Trong nghi lễ cưới hỏi: Trang phục của cô dâu và những người tham gia gia đình nhà trai/nhà gái thể hiện sự trang trọng đặc biệt. Cô dâu diện bộ trang phục hoàn thiện với khăn vấn đầu rực rỡ, các chuỗi hạt cườm và dải tua rua nhiều màu thả dài trước ngực, tượng trưng cho sự may mắn, sung túc và hạnh phúc viên mãn trăm năm.
  • Trong lễ cấp sắc và các nghi lễ tâm linh: Trang phục hành lễ của thầy cúng hoặc nam giới thực hiện nghi nghi thức thường được chuẩn bị rất nghiêm cẩn, gắn liền với các loại áo dài truyền thống, khăn đội đầu và các biểu tượng tín ngưỡng cổ truyền nhằm kết nối giữa con người với thần linh và tổ tiên.
Trang phục cưới hỏi của cô dâu, chú rể
Trang phục truyền thống cô dâu-chú rể và phù dâu-phù rể trong ngày cưới của ngừoi Dao Thanh Y
Trang phục truyền thống Dao Thanh Y trong lễ hội Sóng Mun tại xã Quảng Đức

Trang phục truyền thống của người Dao Thanh Y tại Hải Hà và Ba Chẽ (Quảng Ninh) là một biểu tượng văn hóa đặc sắc, kết tinh từ sự khéo léo, nhẫn nại và tâm hồn phong phú của đồng bào. Việc gìn giữ và trân trọng từng đường kim,mũi chỉ, từng chiếc khăn vấn hay dải tua rua chính là nhịp cầu bền chặt đưa bản sắc văn hóa người Dao Thanh Y trường tồn cùng sự phát triển của quê hương Quảng Ninh.

Bài viết: Nguyễn Toan

Hãy bình luận đầu tiên

Để lại một phản hồi

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiện thị công khai.


*